Eins og allir ættu að vita taka leikreglur í körfuknattleik nokkuð örum breytingum sem flestar eru til mikilla bóta og miða að því að bæta leikinn og samræma leikreglur á heimsvísu. Þær eru einnig oftast auðskiljanlegar og rökréttar. Hins vegar geta komið upp tilfelli þar sem reglubókin er ekki alveg í samræmi við það sem eðlilegt gæti talist.

Á dögunum öttu kappi ÍR og UMFN og var um að ræða hörkuleik sem við Davíð Kristján Hreiðarsson dæmdum. Var leikurinn svo sem ekki í frásögur færandi nema að í fjórða leikhluta festist boltinn á milli hrings og spjalds eftir körfuskot frá Njarðvíkingi. Þá þurfti að gefa merki um dómarakast en þar sem það er aðeins framkvæmt í upphafi leiks var niðurstaðan sú að Njarðvíkurliðið hélt boltanum í samræmi við leikstefnuör. Hófu hinir grænklæddu nýja sókn með aðeins eina sekúndu eftir af skotklukkunni.

Þessi framkvæmd er auðvitað sérstök, að skotklukkan skuli ekki vera endursett enda var öllum ljóst að boltinn snerti sannarlega hringinn. En svona geta leikreglur verið órökréttar. Leikreglurnar segja að þegar sóknarlið heldur boltanum vegna leikstefnuörvar heldur það líka óbreyttri skotklukku – óháð því hvort boltinn festist á milli körfuspjalds og hrings! Helst dettur mér í hug að reglusmiðurinn hjá FIBA hafi viljað samræma leikreglur, þannig að ávallt þegar sóknarlið heldur boltanum vegna leikstefnuörvar skuli það halda óbreyttri skotklukku.

Fyrir leikinn leik hafði Bojan nokkur Desnica, yfirþjálfari yngri flokka ÍR, komið að máli við okkur dómarana og sagðist hafa deginum áður lent í svipuðum aðstæðum og henti okkur síðar í leiknum. Við Davíð vorum því undirbúnir fyrir þetta óvænta atvik.

Eggert Þór Aðalsteinsson

Hotel Convencion í Madrid, 12. september 2007, kl 19:48
Ferðin á lokakeppni Evrópumóts landsliða í körfuknattleik, EuroBasket 2007, byrjaði vel, ég vaknaði eldhress á slaginu fjögur í morgun eftir rúmlega þriggja tíma svefn. Eftir hefðbundin morgunverk kvaddi ég fjölskylduna, sem var töluvert minna vöknuð en ég, henti dótinu mínu inn í bíl og sótti Eggert og Helga.

Andi friðar og sátta sveif yfir vötnum þegar við gengum inn í Leifsstöð, og ljóst að flugmenn, flugþjónar og flugfélög höfðu ekki í hyggju að leggja stein í götu okkar, þrátt fyrir ergelsi undanfarinna daga. Eftirvæntingin skein af dómurunum sem biðu eftir því að geta tékkað sig inn, sem er kannski ekki undarlegt þar sem þessi ferð hefur verið í undirbúningi í hátt á þriðja ár.

Flugið til Lundúna var í góðu lagi, en á Heathrow þurfti Kiddi að bíða heldur lengi eftir töskunni sinni. Hann var nýbúinn að tilkynna hana týnda þegar hún kom loksins eftir færibandinu, feit og pattaraleg, líkt og hún hefði komið við í VIP herberginu í Laugardalshöllinni.

Flugið til Madrid var alveg ágætt, en það sama er ekki hægt að segja um samlokurnar sem boðið var upp á, þær minntu einna helst á lélega eftirlíkingu af Sómasamlokum. Mér finnst ekki alveg passa að finna túnfiskbragð af samloku með kjúklingi og beikoni. Við töskufæribandið var komið að Bjössa að bíða eftir tösku. Hann þurfti þó ekki að bíða jafn lengi og Kiddi.

Allir inn í leigubíla og beint á hótelið. Nú vantar aðeins Kristin Alberts og Bjögga, þá eru allir komnir sem ætla að koma. Hópurinn sem skráði sig í ferðina á vegum KKDÍ taldi 14 starfandi dómara og þrjá fyrrverandi. Að auki var ljóst að formaður og framkvæmdastjóri KKÍ, þeir Hannes og Friðrik Ingi, yrðu á staðnum, og m.a.s. á sama hóteli og við hin.

Við Eggert erum búnir að taka upp úr töskunum og erum að horfa á leik Frakka og Tyrkja í sjónvarpinu, næstsíðasta leikinn í F-riðli. Spænsku þulirnir eru ekki að gera neitt rosalega mikið fyrir okkur.

Annars erum við að spá í að fá okkur að borða þegar þessi leikur er búinn, og rölta svo upp í höll og athuga hvort við fáum ekki miða á leik Slóvena og Litháa, sem er hreinn úrslitaleikur í F-riðli.


Hótelið, kl 20:38
Á meðan við Eggert sváfum svefni hinna réttlátu héldu Frakkar og Tyrkir áfram að spila körfubolta. Jamm, við steinsofnuðum yfir leiknum. Frakkar unnu stórt, og því má segja að það hafi verið góð skipti að sofna og hvílast, frekar en að horfa á restina.

Við áttuðum okkur hins vegar á því þegar við vöknuðum að næsti leikur færi fram á heimavelli Real Madrid, sem er allt of langt í burtu til að vera að þvælast þangað upp á von og óvon. Það varð því úr að finna hina dómarana og í kjölfarið að finna eitthvað gott að borða. Spænsk pizza á ítalska vísu (eða var það ítölsk pizza á spænska vísu?) varð fyrir valinu og var alveg hreint þokkaleg.

Horfðum á megnið af leik Slóvena og Litháa í sjónvarpinu í stað þess að mæta á staðinn. Auðveldur sigur Litháa staðreynd.

Næsta verkefni var að athuga nettengingu á hótelinu, enda gæti verið að gaman að birta ferðasöguna jafnóðum. Ég komst hins vegar að því að ég þurfti að standa með fartölvugarminn út við glugga til að fá netsamband. Ég hætti snarlega við rauntímabirtingu ferðasögunnar.


Hótelið, 13. september 2007, kl 16:54
Mér er illt í iljunum. Byrjaði daginn á að fara í göngutúr um hverfið, og svo var haldinn fundur á vegum KKDÍ. Keppnisfyrirkomulagið var útskýrt og Friðrik Ingi sagði okkur frá helstu hetjunum í keppninni. Engin hemja hvað maðurinn er fróður um þessa kappa. Ég var sektaður af framkvæmdastjóranum um eitthvað ótilgreint þegar Erlingur Snær sendi mér SMS. Það kemur í ljós þegar ég fæ reikninginn hversu dýr þessi kveðja Erlings til dómarahópsins verður mér.

Eftir fundinn fórum við Eggert í miðbæ Madrid og skoðuðum okkur um. Fengum okkur að borða á einum fjölmargra tómlegra veitingastaða. Greinilegt að túristatímabilið er búið. Svo gengum við meira um bæinn, og til baka á hótelið, þá leið sem við höfðum áður farið með neðanjarðarlest.

Var ég búinn að nefna að mér er illt í iljunum?

Annars eru fyrstu leikirnir í átta liða úrslitum í kvöld, Frakkland-Rússland og Spánn-Þýskaland. Það er þó nokkur ánægja í hópnum yfir því að fá að sjá Nowitzki spila. Það stefndi hraðbyri í að það gengi ekki eftir þar til Þjóðverjunum tókst fremur óvænt að sigra Ítali.


Hótelið, 13. september 2007, kl 23:15
Dómararnir tíndust niður í lobbý hver á fætur öðrum um hálfsexleytið, og við röltum út í höll. Öryggisgæslan er nokkur í kringum þessa keppni, þannig þurfa bílar, sem lagt er undir höllinni, að undirgangast leit vaskra lögregluþjóna sem skoða hvern krók og kima. Okkur var hleypt inn klukkan 18:00... nei, fyrst klukkan 17:52, en þá var okkur vísað út aftur þar sem ekki átti að opna húsið fyrr en klukkan 18:00. Indælis hringekja. Enginn dasaður samt.

Formaður og framkvæmdastjóri KKÍ fengu sæti á neðstu hæð, svo til niðri við gólf. FIBA dómararnir okkar fengu sæti á 2. hæð, og sátu þar í makindum, en við hin fengum sæti í 14. og 15. röð á 3. hæð. Ótrúlegt en satt, þá voru þetta bara mjög ágæt sæti, og ótrúlegt hvað virðist vera hægt að útbúa 15.500 manna íþróttahöll þannig að ekki séu nein vond sæti fyrir áhorfendur.

Það verður að viðurkennast að leikirnir þetta kvöld voru ekki upp á marga fiska. Frakkar spiluðu illa, Tony Parker virtist vera gjörsamlega áhugalaus þar til nokkrar mínútur voru eftir af leiknum og Rússar voru að sigla framúr. Leikur Spánverja og Þjóðverja var einstefna frá miðjum öðrum leikhluta. Nowitzki ber þýska liðið á herðum sér, en það var ekki séns fyrir hann einan að vinna Spánverja. Einfaldlega ekki glæta.

Það var ekki til að bæta gæði seinni leiksins að skotklukkan og leikklukkan, staðsettar í einu apparati uppi á körfunum, fóru að hegða sér ákaflega undarlega strax í byrjun leiks, frusu á víxl og gerðu ekkert af því sem af þeim var ætlast. Á endanum var ákveðið að þulurinn á leiknum tilkynnti hátt og snjallt þegar átta sekúndur væru eftir á skotklukkunni. Sem betur fer fyrir alla aðila var þetta lagað í hálfleik.

Mér til mikillar ánægju mátti ég fara með myndavélina mína inn í höllina og nota hana óáreittur. Þegar ég svo komst að því að ég gat notað 75-300 linsu varð ég enn kátari. Það er ekki séns fyrir mig að nota þá linsu hér heima þar sem lýsingin í íþróttahúsunum er langt frá því að væra nægjanlega góð. Í samanburði við lýsinguna á körfuboltavellinum í Palacio de Deportes í Madrid er nánast svartamyrkur í íslenskum íþróttahúsum.

Fyrsta kvöldið í höllinni var, þegar á heildina er litið, ákaflega skemmtilegt.


Hótelið, 15. september, kl 02:53
Ég fór í bæinn að versla í morgun. Það gekk bara fínt, ég eyddi s.s. ekki allri sumarhýrunni. Skildi formanninn og framkvæmdastjórann eftir á einhverjum veitingastaðnum, þar sem mér hugnaðist ekki maturinn sem í boði var, og fór og leitaði fanga annars staðar. Kom mun sáttari út af þeim stað en ég hefði komið af hinum. Ég bara nennti ekki í pizzu. Og hafi mér verið illt í iljunum í gær, þá er það hjóm eitt við hlið verkja dagsins. Ég fór í kalt fótabað þegar ég kom heim á hótel og leið mun betur á eftir. Fékk reyndar skammir frá herbergisfélaga mínum, herra Adams, þegar hann komst að því að ég hafði keypt barnaföt í útlandinu.

Um hálfsex hófst fundur með tveimur frönskum dómurum á mótinu, þeim Eddie Viator (sem dæmdi m.a. síðasta leik Serba í keppninni) og Anibal Castano. Castano þessi dæmdi einmitt leik Spánverja og Þjóðverja daginn áður, og ræddi ýmis atriði úr leiknum við okkur. Meðal annars útskýrði hann fyrir okkur af hverju skotklukkan klikkaði. Þannig var að Spánarprins mætti á leikinn, og til að koma í veg fyrir höllin yrði sprengd upp með einhverri fjarstýringu þá var ákveðið að rugla eða rjúfa þráðlaust samband á einhverri ákveðinni tíðni. Og þar sem klukkurnar á körfunum voru þráðlausar þá fór allt í tóma vitleysu.

Það var svolítið gaman að heyra þá lýsa því hvernig þeir ferðuðust í leikina. Einum og hálfum tíma fyrir leik fóru þeir úr herberginu sínu og inn í glæsibifreið sem beið fyrir utan hótelið. Fyrir framan og aftan bílinn voru lögregluþjónar á mótorhjólum með blá blikkljós og vælandi sírenur í gangi alla leiðina á leikstað. Spurning hvort þetta verði gert í tilraunaskyni í næstu úrslitakeppni?

Seinni tveir leikirnir í átta liða úrslitum voru viðureignir Litháa og Króata annars vegar, og Slóvena og Grikkja hins vegar. Litháar og Grikkir sigurstranglegri, en voru hins vegar grútlélegir lengst af. Litháar spiluðu almennilega vörn síðustu fimm mínúturnar og unnu sinn leik.

Hinn leikurinn var aftur á móti stórfurðulegur. Grikkir virtust bara ekki geta gert neitt rétt, lentu langt undir og héldu sig þar. Skelfilegir á köflum. Á meðan voru Slóvenar að negla niður sín skot að vild, með Rasho Nesterovic í fararbroddi. Í seinni hálfleik virtust Grikkir vera hættir að spila. Staðan var 58-42 fyrir Slóvenum þegar tæpar sjö mínútur voru eftir af leiknum, og Simma varð á orði að þó Slóvenar myndu ekki skora meira þá ynnu þeir samt leikinn.

Sagt er sumir séu ekki spámenn í eigin föðurlandi. Sumir eru bara einfaldlega ekki spámenn, punktur. Þetta kvöld var Simmi einn af þeim.

Grikkir tóku sig til og skoruðu 21 stig gegn fjórum á þessum síðustu mínútum, og Papaloukas skoraði sigurkörfuna þegar rúmar sex sekúndur voru eftir.

Við fórum nokkur saman á veitingastað í nágrenninu, rétt náðum að smygla okkur inn fyrir lokun. Vorum nýbúin að panta þegar Konni mætti á staðinn. Við sögðum að drífa sig í að panta, þannig að hann fengi matinn á sama tíma og við. Hann stökk því á barinn og pantaði kálfasteik. Á eftir Konna komu enn fleiri dómarar, og var þarna saman kominn bróðurpartur dómarahópsins. Við, sem fyrst komum, fengum matinn okkar, og dómararnir á hinum borðunum fengu sinn mat stuttu síðar. Kálfasteikin hans Konna lét hins vegar ekki á sér kræla. Konna var farið að leiðast þófið svo hann talaði við þjón sem sagði honum að hann væri orðinn of seinn að panta! Í þeim orðum töluðum horfðum við á eftir kokknum ganga út, enda vinnudegi hans lokið.

Þetta kvöld varð Konni því að gera sér einhvers konar langloku að góðu.


15. september, kl tiltölulega seint
Undanúrslitin voru í dag, og á undan þeim n.k. undanúrslit um hvaða lið fengju að spila um 5. sætið í keppninni. Ég rölti aðeins um hverfið í kringum í höllina um morguninn, kíkti verslun og keypti spænska landsliðsbúninginn handa guttanum. Mætti Detlef Schrempf þegar ég var nýkominn út úr búðinni. Ég var með símann í annarri hendinni og myndavélina og innkaupapoka í hinni, þannig að ég var ekkert að heilsa upp á hann.

Var svo nýkominn yfir götuna þegar ég heyrði sírenuvæl. Ég leit við og sá þá lögregluhjól beygja fyrir hornið í átt að höllinni og á eftir kom rúta full af litháískum landsliðsmönnum. Ætli þeir hafi ekki verið á leiðinni á skotæfingu.

Fyrsti leikurinn byrjaði klukkan 14:00, Frakkland – Króatía. Það er hreint með ólíkindum hvað Frakkarnir voru leiðinlega áhugalausir. Skelfilegt að horfa upp á atvinnumenn spila svona fyrir þjóð sína. Og það bætti ekki úr skák að þráðlausa kerfið fyrir skot- og leikklukkurnar ofan á körfuspjöldunum var í hönk aftur. Alveg magnað. Við létum okkur flest hverfa í hálfleik.

Mættum aftur í höllina þegar langt var liðið á fyrsta leikhluta í Þýskaland – Slóvenía. Það verður að segjast eins og er að Nowitzki er vorkunn að vera eini almennilegi leikmaðurinn í þýska liðinu. Hann náði þó að sigra Slóvena og því verður það Nowitzki gegn Króatíu á morgun.

Við Simmi, Röggi og Bjöggi skutumst út á milli leikja til að ná okkur í smá næringu, mættum síðan ferskir í næsta leik. Það var mikil tilhlökkun í íslenska hópnum fyrir þennan leik, og greinilegt að hún var ekki síðri hjá öðrum unnendum körfuknattleiks. Þarna voru að mætast Evrópumeistarar Grikkja og heimsmeistarar Spánverja.

Ég gæti trúað að margir Íslendinganna hafi haldið smávegis með Grikkjum, þó ekki væri nema fyrir þá staðreynd að í liði þeirra var leikmaður sem lék með Grindavík fyrir u.þ.b. áratug síðan, Konstantinos Tsartsaris. Hann var bara krakki, til þess að gera, þegar hann lék hérna, en afrekaði að vera með 20,7 stig, 16,3 fráköst og 4,47 varin skot að meðaltali í leik.

Höllin var þéttsetin þetta kvöld. Þarna var stór hópur grískra stuðningsmanna, sem voru í frábæru stuði allan tímann. Virtust ómögulega geta gefist upp fyrir hönd sinna manna. Og það varð enginn svikinn af leiknum. Spánverjar kláruðu þetta þó á síðustu metrunum og tryggðu sig í úrslitaleikinn. Ég held að ansi margir hafi verið svekktir þegar ljóst var að liðin gætu ekki mæst í úrslitum, og var það mál manna að þetta væri hinn raunverulegi úrslitaleikur keppninnar, það væri formsatriði fyrir Spánverja að vinna Litháa. Já, Litháa. Var ég ekki búinn að láta það koma nógu skýrt fram að það er ekki snefill af spádómshæfileikum innan dómarahópsins?

Tveir leikmenn voru áberandi góðir í næsta leik, Rússinn Andrei Kirilenko og Litháinn Ramunas Siskauskas. Litháarnir, sem voru með næstskemmtilegustu stuðningsmennina á eftir Grikkjum, höfðu verið sigurstranglegri fyrir leikinn, en þegar til kastanna kom þá áttu þeir bara ekki séns á móti Rússum, sem öllum að óvörum tryggðu sig áfram í úrslitaleikinn. Pottþéttur sigur hjá Spánverjum í úrslitaleiknum á morgun. Rússarnir saddir. Þetta sagði spámannahópurinn frá Íslandi eftir leikinn.

Þó óvæntur sigur Rússa hafi verið eftirminnilegur, þá var einn rússneskur áhorfandi enn eftirminnilegri. Hann hafði það fyrir sið að gefa frá sér hvellt og hávært hljóð í hvert sinn sem Rússar skoruðu körfu utan af velli. Að auki sló hann vísifingri hratt upp í efri vör og niður í neðri vör á meðan hann gaf frá sér þetta hljóð. Hljómaði svolítið eins og hrossagaukur á einhverju örvandi.

Þetta var fyndið fyrstu þrjár körfurnar, en eftir það varð þetta dulítið þreytandi. Eftir leikinn fór strax að gæta kvíða hjá íslenska hópnum fyrir að hitta manninn kvöldið eftir.

Steikhús Konna neitaði að taka við okkur um kvöldið, þannig að við leituðum eitthvað annað. Við sem fórum á austurlenska veitingastaðinn Sushi & Wok vorum, að mér skilst, mun ánægðari með matinn okkar en sá hluti hópsins, sem fór á búlluna við hliðina, var með sinn mat. Það má reyndar vera að óánægjan sé bundin við Konna, sem fékk steik í þetta skiptið, en hún ku hafa baulað á hann, og þar að auki virðist kokkurinn hafa verið eitthvað spar á buffhamarinn.

Það var mikið spjallað og hlegið í lobbýinu um kvöldið. Ýmsar persónur, ættaðar úr gömlum áramótaskaupum, voru særðar fram, ásamt því að lögð voru tarotspil og rýnt var í kristalsljósakrónur (kristalskúlur dugðu ekki til, enda risastórir leikir framundan) til að hafa nú örugglega rétt fyrir sér um úrslit næstu leikja.


16. september, kl heldur seint
Við Gía fórum á flóamarkaðinn El Rastro í morgun. Fátt sem heillaði, nema þá helst gasgrímur, enda sáum við fram á flugeldasýningu með heilmiklu reykjarkófi í kjölfar Evrópumeistaratitils heimamanna. Komum við í El Retiro garðinum í bakaleiðinni til að þefa uppi Simma, Kidda, Rögga og Bjögga. Fundum þá ekki fyrr en við vorum búin að leita af okkur allan grun á sinfóníutónleikum eldri borgara og í rjóðri þar sem eldri borgarar sátu og spiluðu dómínó, bridds og skák.

Þeir höfðu þá komið sér fyrir á svæði þar sem var að finna ýmis æfingatæki fyrir eldri borgara. Það skal tekið fram að umræddir fjórir herramenn eru allir um eða yfir fertugu, og eflaust einhverjir þeirra sem þurfa að fara að huga að styrktar- og liðleikaæfingum fyrir efri árin. Því giska ég á að þetta hafi verið rannsóknarferð á vettvangi.

Það var langt í frá allur Íslendingahópurinn sem lagði leið sína á leikinn um 7. sætið, sem var gott, því Frakkar voru víst herfilega lélegir og skíttöpuðu leiknum. Þetta var eini leikurinn sem ég mætti ekki á.

Við vorum nokkur sem fórum úr höllinni eftir þriðja leikhluta í leik Þjóðverja og Króata, því við vildum ná að borða og vera komin til baka tímanlega fyrir bronsleikinn. Þar sem Spánverjinn Kristinn Óskarsson var með í för hugðumst við véla hann með okkur á Tapas bar og láta hann kenna okkur á það gæðafæði. Ég hafði séð einn slíkan nokkrum dögum áður, tvær götur í suður frá hótelinu. Tek það skýrt fram að ég krafðist þess ekki að færum þangað, lagði það aðeins til. Þegar við komum á staðinn kom það í ljós að staðurinn var lokaður fyrir fullt og allt, og því ekkert annað að gera en að finna einhvern annan stað. Steikhús Konna varð fyrir valinu. Ég fékk litlar þakkir fyrir göngutúrinn.

Við vorum fimm sem fórum á staðinn, fjögur okkar ákváðu að panta sér paella með kjúklingi. Svo leið og beið. Óþolinmæði var farin að gera vart við sig, og sá okkar sem pantaði útflatta, steikta kjúklingabringu fékk óspart að heyra að biðin væri klárlega vegna þess að það tæki svo langan tíma að gegnsteikja hænuna.

Þjónninn upplýsti okkur hins vegar örskömmu seinna, þegar við vorum farin að reka á eftir matnum, um að paellan þyrfti lengri tíma á pönnunni, nokkrar mínútur til viðbótar. Þema þessarar máltíðar var kappát og svo var hlaupið upp í höll. Sem betur fer var stutt að fara, en leikurinn um bronsið var samt sem áður hafinn þegar við komum á staðinn.

Í þessum leik mættust skemmtilegustu áhorfendurnir, og það varð enginn svikinn af því. Þó var einn stór munur á þessum áhorfendahópum. Grikkirnir voru jákvæðir út í allt og alla allan tímann, sama á hverju gekk. Þessi munur sást strax í leikmannakynningunum, að sögn þeirra sem báru gæfu til að mæta tímanlega. Litháar bauluðu á Grikkina þegar þeir voru kynntir til leiks, en Grikkir fögnuðu litháísku leikmönnunum næstum jafn mikið og þeim grísku. Litháarnir unnu leikinn nokkuð öruggt, en ég verð bara að segja eins og er að Sarunas Jasikevicius, stjarna Litháa, náði alls ekki að heilla marga Íslendinga með leik sínum.

Og þá var komið að hinum handónýta úrslitaleik. Íslenski spámannahópurinn virtist heldur betur ætla að hafa rétt fyrir sér. Spánverjar byrjuðu miklu betur, komust í 15-4 , og staðan í lok fyrsta leikhluta var 22-11. Það voru margir sem voru hreint og beint svekktir yfir því að hafa rétt fyrir sér í þessu. Handónýtur leikur, ekkert gaman, bölvað rusl. Þriggja stiga munur í hálfleik, og enn í lok þriðja leikhluta, benti þó til þess að kannski væri leikurinn nú kannski ekki alveg formsatriði fyrir Spánverja.

Rússar fengu smjörþefinn af því að þeir gætu nú mögulega unnið leikinn þegar þeir skoruðu tvær fyrstu körfurnar í fjórða leikhluta og komust yfir í fyrsta sinn í leiknum. Eitthvað gekk liðunum illa að skora næstu mínúturnar, en það breytti því ekki að stemningin í höllinni var frábær.

Það var svo þegar rétt rúmar tvær sekúndur voru eftir að J.R. Holden, sem var búinn að klikka á nokkrum skotum í röð, kom Rússum einu stigi yfir, 60-59, með skoti sem fór í hringinn, þaðan í spjaldið og svo ofan í. Spánverjar tóku leikhlé og Jimenez átti innkast frá miðju. Boltinn barst beint til Pau Gasol sem skaut, boltinn í spjaldið, þaðan í hringinn, og skrúfaðist svo upp úr, leikurinn búinn, Rússar Evrópumeistarar.

Spánverjarnir voru gjörsamlega lamaðir í kjölfarið. Og þá er ég ekki bara að tala um leikmennina, heldur áhorfendaskarann í kringum okkur. Gjörsamlega lamaðir. Háværi, rússneski vinur okkar hafði hljótt um sig allan leikinn, fyrir utan þrjár fyrstu körfur Rússa, en fagnaði að vonum ógurlega í leikslok, rétt eins og hinir 150 Rússarnir sem voru þarna til að styðja við bakið á sínum mönnum. Ég efast um að þeir hafi verið mikið fleiri. Miðað við höfðatölu var íslenski hópurinn tvímælalaust mun stærri.

Á vellinum lá aðalhetja Spánverja, Pau Gasol, óvígur eftir. Að missa svona leik úr höndunum og tapa honum á heimavelli... bara vont. Konungbornu systkinin sem sáu um afhendingu verðlauna til sigurvegara mótsins, virtust vera með óbragð í munninum.

Það er komið að lokum ferðarinnar, við leggjum af stað heim á morgun.


17. september, kl mjög seint
Heimferðin var tíðindalítil í alla staði. Það telst a.m.k. ekki til tíðinda að ráfa um tvær flugstöðvar, snæða flugvélamat, kaupa bækur á Heathrow, og koma sér að lokum heim í háttinn.

Ferðin var í alla staði frábær, og ég þakka kærlega fyrir mig.

Atburðir gærkvöldsins í knattspyrnuleik ÍA og Keflavíkur hafa valdið fjölmiðlafári og bloggheimar nötra. Sitt sýnist hverjum og allir hafa rétt fyrir sér. Sigurvegarinn er enginn, allir tapa. Knattspyrnan þó sínu mest.

Vissulega hef ég skoðanir á því sem fram fór eins og flestir aðrir. Ekki ætla ég að fara útí skýringar á þessum atvikum öllum en mér finnst eins og dómarinn sé stykkfrí og hann beri á engan hátt ábyrgð á því ástandi sem þarna skapaðist.

Mig langar að skoða aðeins þær aðgerðir sem dómarinn greip til og hvort þær hafi virkað. Gat hann gert þetta eitthvað öðruvísi?

Ég er ekki að tala um hvort þetta var víti eða hvort hann hefði átt að dæma brot. Það er þetta utanumhald utanum atburði sem ég vil skoða. Nú vil ég taka það fram að ég var ekki á leiknum , ég þekki ekki knattspyrnulögin í þaula, né þekki ég dómarann persónulega. Tilgangurinn er ekki að gagnrýna störf hans eða draga úr hæfileikum hans. Gaman væri ef þessi pistill minn gæfi dómurum hugmynd um hvað hægt er að gera og ekki væri verra ef hinn almenni íþróttaáhugamaður fengi innsýn í þennan þátt dómarastarfsins.

Hlutverk dómarans að mínu mati er einkum þríþætt; Í fyrsta lagi ætti dómarinn að reyna að tryggja öryggi þátttakenda leiksins, bæði fyrir ýmsum utanaðkomandi aðstæðum og eins leikmennina hvern fyrir öðrum. Í öðru lagi sér hann um að halda leiknum gangandi. Í því felst að hafa umsjón með öðrum starfsmönnum leiksins og vera yfirmaður leikmanna og þjálfara. Í þriðja lagi er hann stjórnandi umferðarinnar á vellinum, þ.e. hann dæmir á ólöglegar aðgerðir en reglurnar kveða á um refsinguna. Látum þetta þriðja liggja á milli hluta, en hvernig tókst dómaranum upp í hinum þáttunum tveimur.

Til að ná góðum árangri þarf dómarinn að ná faglegum tengslum við þátttakendur. Það er hægt að gera á margan hátt. Sumir dómarar kjósa að hafa ákveðna fjarlægð milli sín og annarra og geta því staðið fyrir utan þegar á móti blæs. Slíkir dómarar þykja oft kuldalegir sem sumir túlka slíkt meira að segja sem ákveðna tegund af hroka. Aðrir kjósa að ná nánari tengslum við þátttakendur og virka þá gjarnan vingjarnlegir. Ekki ætla ég að dæma um hvor leiðin er betri en á meðan allt leikur í lyndi er sá glaðværi klárlega vinsælli.

Ég veit að þar sem ég horfði á allan leikinn í beinni í sjónvarpinu, sér maður hvorki né heyrir vel þau samskipti sem dómarinn á við þátttakendur. Umræða mín er því byggð á því sem sást í sjónvarpinu og þeim frásögnum sem menn hafa látið frá sér síðan.

Þegar leikmaður ÍA skorar þetta umdeilda mark sem sómakærum mönnum sveið undan, þar með talið honum sjálfum, fer af stað eitthvað sem Guðjón Þórðarson kallar ”stjórnlaust ástand”. Mér sýnist dómarinn hlaupa hring um hrúgu af leikmönnum þar sem ýktustu snertingar eru þegar samherjar toga í sína menn. Ekki er á myndum hægt að sjá að snertingar milli mótherja séu harkalegar. Orðaflaumurinn skilar sér ekki heim í stofu og dómarinn virðist ”bíða þetta af sér”. Stundum er gott að gera ekki neitt og bara drífa leikinn í gang eins fljótt og mögulegt er. Að mínu mati var þetta ekki ein af þeim stundum. Dómaraforystur gefa út tilmæli um hvað eigi að gera í svona tilfellum og ekki ætla ég að efast um að dómarinn hafi farið í einu og öllu eftir því sem slík fyrirmæli segja, enda er hann reyndur og hæfileikaríkur. Stundum þarf maður hins vegar að að grípa til óhefðbundinna aðgerða, vera óútreiknanlegur, en meira að því síðar. Gat dómarinn gengið á milli manna þar sem ekki voru líkamleg átök og reynt að kæla menn niður með nærveru sinni, þeirri virðingu sem hann hefur áunnið sér og ákveðinni framkomu? Kanski. Komu aðstoðardómararnir hlaupandi nær atvikinu til að tryggja betri vitnisburði? Það sést ekki. Mitt mat er að dómarinn varð að hafa róandi áhrif á menn, annað hvort með sanngirni eða ákveðni. Ég er þó á því (án þess að hafa heyrt hvað fram fór) að t.d. gul spjöld hafi ekki verið til bóta. Þarna þurfti sterkan karakter.

Fljótlega eftir að leikur er hafinn að nýju sækja þrír Keflvíkingar að einum leikmanni ÍA.
Dómarinn stöðvar leikinn, veitir ekki áminningu en fer og á spjall við þjálfara Keflavíkur. Virkaði það? Nei. Af hverju ekki? Veit það ekki og minni á að ég er ekki að gagnrýna dómarann heldur reyna að læra til að hægt sé að reyna annað næst. Ég met reyndar við hann að hann var að reyna eitthvað, en eins og Logi Ólafsson minntist á í lýsingunni þá var ekki líklegt að þetta skilaði neinu. Fótboltavöllur er hvað? 110x70 metrar, með ellefu leikönnum í hvoru liði og þjálfarinn á erfitt með að koma skilaboðum án tafar. Reyndar vissu sjálfsagt allir út á hvað samtalið gekk og það því eðlilega ákveðin forvörn, en fyrirbyggjandi dómgæsla er listgrein sem fáir ná tökum á en er fyllilega þess virði að reyna. Eldgamalt dómaratrix er að koma auga á leiðtogana í liðunum og geta nýtt þá þegar á þarf að halda. Og það skrýtna er að þeir eru ekki alltaf fyrirliðarnir. Reyndar var dómarinn óheppinn að Jónas Guðni, fyrirliði Keflavíkur var meiddur og því ekki með. En ég kem auðveldlega auga á tvo til þrjá leiðtoga í Keflavíkurliðinu sem hann hefði getað nýtt sér. Niðurstaðan; tala frekar við leikmenn en þjálfara í fyrirbyggjandi dómgæslu. Ef hann var að aðvara átti að gera það með tilkynningu, ekki spjalli.

Þetta rifjar reyndar upp lýsingar eins íþróttafréttamannsins sem svo sannarlega lifir sig inní leikina. Hann hefur bæði gagnrýnt dómara sem sem stýra leikjum eftir laganna bókstaf, veita gul og rauð spjöld sama hversu mikið er eftir af leikjum og segir þá eyðileggja leikina, því þeir eigi að nýta persónuleika sinn meira til að stjórna leikjum. Þá hefur hann gagnrýnt þá dómara sem það reyna og segir þá stöðugt vera að koma sjálfum sér í kastljósið. Starf dómarans er ekki auðvelt.

En sem sagt dómarinn þarf fljótlega að vísa tveimur leikmönnum af velli. Aðferð hans virkaði ekki. Ég er ekki að segja að eitthvað annað hefði endilega virkað betur.

Þá er komið að þeim þætti þegar dómarinn reynir að vera snjall, koma á óvart og koma í veg fyrir leiðindauppþot með því að gefa leikmanninum forskot til að hlaupa til búningsherbergja í leikslok. Virkaði þetta? Nei. Aftur verð ég samt að hrósa dómaranum fyrir að meta stöðuna rétt, að hér þurfi að grípa til einhverra aðgerða til að minka líkurnar á að upp komi atvik sem geti leitt til vondra mála. Ég trúi því varla að hann hafi í alvöru óttast um líkamlega heilsu leikmanns ÍA og þarna hafi dómarinn í raun verið að vernda Keflvíkinga frá aðstæðum sem hann mat að þeir myndu hugsanlega ekki ráða við. Reynsla mín er sú að lið sem telja sig tapa ósanngjarnt grípi einkum til tveggja aðgerða að leik loknum, A) að strunsa til búningsherbergja án þess að þakka fyrir sig eða B) láta dómarann fá orð í eyra. Þarna var dómarinn stykkfrí svo hann var sjálfur öruggur og gæsla á leiðinni svo möguleiki B var út úr myndinni. En hann gleymdi að gera ráð fyrir möguleika A. Gat hann gert þetta betur? Ég veit það ekki, en mig langar til að stinga uppá einu.

Í stað þess að hvetja leikmann ÍA til hlaupa, gerandi ráð fyrir að einhverjir myndu vilja ná af honum tali, þá hefði hann átt að hvetja leikmanninn til að koma til sín eftir leikinn (eða koma því þannig fyrir að leikmaðurinn var nálægur). Með þessu móti hefði fernt unnist að mínu mati. Fyrrnefndur möguleki A hefði verið uppi á borðinu, Keflvíkingar hefðu geta strunsað eða þakkað fyrir sig eins og í ”venjulegum” leikjum. Ef Keflvíkingar hefðu hinsvegar kosið að fara lengra með málið var gæsla á næsta leiti, dómarinn var til frásagnar um það sem fram fór t.d. til skýrslugjafar til aganefndar og síðast en ekki síst var Sýn með a.m.k. þrjár upptökuvélar í gangi og allar óæskilegar snertingar þá verið til á bandi.

Dómgæsla er erfitt starf og valkostirnir margir. Ákvarðanir eiga að byggjast anda reglnanna, á því hvað sé réttast fyrir íþróttina og íþróttamennsku. Ef dómari forðast erfiðar ákvarðanir eða ef að vinsældir eða óvinsældir koma við sögu í ákvarðanatöku hans er hann á villigötum.

Dómarar munu lenda í aðstæðum þar sem ekkert virkar. Leikurinn er farinn til andskotans og hugarfar þátttakenda er ekki eins og við viljum helst. Eigum við bara að sætta okkur við það?

Ég vona að dómarinn og dómaraforysta KSÍ fari yfir málið til að reyna að draga af því lærdóm til þess að reyna að þjálfa dómarana í að taka sem bestar ákvarðanir undir erfiðum kringumstæðum.

Að síðustu langar mig að ítreka að þessi pistill er ekki settur fram til að gera lítið úr störfum dómarans í þessum tiltekna leik. Ég hef fylgst með honum úr fjarska, virði hann mjög og samgleðst honum með þá velgengni sem hann hefur notið. Ég óska honum alls hins besta í framtíðinni.

Virðingarfyllst,
Kristinn Óskarsson alþjóðlegur körfuknattleiksdómari.

Góðir félagar.

Þær hefðir og venjur sem starfsemi KKDÍ gengur út á, hafa orðið til og þróast á sl. 20 árum. Breyting á skipan dómaranefndar árið 1997 leiddi til endurvakningar KKDÍ. Þó að KKDÍ hafi upphaflega verið stofnað 11. nóvember 1963 og því beri að halda til haga, þá á endurreisnin 10 ára afmæli í haust. Þessi 10 ár hafa verið gæfurík fyrir körfuknattleiksdómara. Það má segja að þau spanni í senn bestu ár íslenskri dómgæslu og mestu kynslóðaskipti í dómgæslu efstu deildar síðan við lok níunda áratugar síðustu aldar.

Framtíð félagsins er björt að flestu leiti. Félagsskapurinn byggir á góðum grunni fjárhags, laga og hefða. En félag er fyrst og fremst félagarnir sem það mynda. Nútíma lifnaðarhættir manna virðast letja þá til þátttöku í félagsstarfi almennt, og við finnum það í KKDÍ. Það er verkefni stjórna framtíðarinnar að leiða félagið okkar áfram á þroskabrautinni, þannig að það mæti þörfum félaga sinna hverju sinni, en festist ekki í viðjum hefða sem endurspegla liðna tíma og aðrar þarfir.

Dómaraþing 2006 var haldið á veitingastaðnum Horninu miðvikudaginn 31. maí. Þar gekk Gunnar Freyr Steinsson úr stjórninni eftir tveggja ára setu og í hans stað var kosinn Lárus Ingi Magnússon. Fyrir í stjórn voru Kristinn Óskarsson og Helgi Bragason. Á fyrsta fundi skipti stjórnin með sér verkum; Kristinn var formaður, Helgi gjaldkeri og Lárus ritari, skemtanastjóri, golfformaður og innheimtufulltrúi. Í varastjórn voru Konráð Brynjarsson og Davíð Hreiðarsson.

Starfsemi stjórnar hefur í gegnum tíðina tekið breytingum. Hefðbundnum, formlegum fundum hefur fækkað og málin oftar unni í tölvupósti og með símtölum. Það er drjúgur tími sem fer í að reka svona félag og því mikilvægt að verkaskipting sé skýr og stjórnarmenn samhentir.

Dómaraþingið var afar hefðbundið en fréttnæmast er án efa samþykkt siðareglna KKDÍ, sem setur félagið okkur í fararbrodd dómara- og þjálfarafélaga í Evrópu. Undirritaður veit ekki til þess að önnur dómarafélög í álfunni eigi sér sambærilegt plagg. Gaman væri að heyra ef svo væri. Siðareglurnar voru ekki samþykktar vegna augljósrar siðblindu félagsmanna, heldur til að gefa óreyndum dómurum tóninn um góða starfshætti og til að gefa hreyfingunni skýr skilaboð um hversu alvarlega við tökum starf okkar.

KKÍ samþykkti á ársþingi sínu árið 2006 að stofna sjóð til eflingu dómgæslunnar í landinu. Því miður var stefna sjóðsins ekki fastmótuð og birt opinberlega og er því ekki ljóst hversu miklum fjármunum var varið né hvernig þeim var varið. Nú á vordögum var starfsrammi settur utanum sjóðinn og stjórn skipuð. Auk þess var reglugerðum breytt á ársþingi KKÍ nú í maí þannig að spennandi verður að sjá hvernig sjóðurinn verður nýttur til að þjóna tilgangi sínum. Undirritaður lýsir furðu sinni á að sérstök stjórn fari með fjármuni sjóðsins en ekki dómaranefnd, sérstaklega þar sem KKÍ skipar nú alla þrjá fulltrúa í dómaranefnd. Líklega er þar um að kenna áralangri tortryggni og vanþekkingu félaganna í garð stjórnenda dómaramála og þeirri bábylju að dómarar ráði sér sjálfir.

KKÍ skipaði Gunnar Frey og Snorra Örn í dómaranefnd og KKDÍ skipaði Sigmund Má Herbertsson fyrir sína hönd og eru honum hér með færðar þakkir fyrir hans störf eins og nefndinni allri. Í nóvember urðu breytingar á nefndinni þar sem Bjarni Gaukur tók við formennsku af Snorra Erni sem lét af störfum.

Golfmót KKDÍ var haldið í Þorlákshöfn föstudaginn 16. Júní. Þátttaka var góð, en stytta varð mótið vegna úrhellisrigningar og SA-storms. Vegna kærumála liggja úrslit enn ekki fyrir. Næsta mót verður á morgun og mun Rögnvaldur Hreiðarsson og Jón Bender verða þar í 13. sæti sem er þó betri árangur en Eiríkur Hauksson getur státað af í Eurovision.

Síðastliðið sumar urðu miklar breytingar á skrifstofu KKÍ. Hannes Jónsson var kosinn formaður KKÍ. Oddur Jóhannsson var ráðinn Íþróttafulltrúi og stjórn KKÍ réð Friðrik Inga Rúnarsson í starf framkvæmdastjóra. Samstarf við þá fer vel af stað og væntum við mikils af störfum þeirra. KKDÍ þakkar Birni Leóssyni og Hannesi B. Hjálmarssyni samstarfið.

Haustfundur dómaranefndar í var í Akademíunni í Reykjanesbæ 9.-10. September. Þetta var í fyrsta sinn sem KKDÍ kom ekki að skipulagningu né niðurgreiðslu haustfundarins og bar hann þess merki. Richard Stokes fyrrverandi FIBA dómari og núverandi starfsmaður FIBA Europe var fyrirlesari á fundinum og stóð hann sig vel. Fundurinn var þó full mikið almenns eðlis og ekki nægjanlega miðaður við íslenskan veruleika.

Dómaranefnd reyndi að efna til sameiginlegs fundar dómarar og þjálfara á haustdögum. Einhver mistök urðu í boðun svo að aðeins einn þjálfari mætti og sat hann aðeins lítinn hluta fundarins. Slíkan fund verður að skipuleggja í haust og undirbúa af kostgæfni.

Nokkrir áfangar urðu í dómarasögunni í vetur:
• Í nóvember gerðist það í fyrsta skipti í íslenskri körfuboltasögu að kona dæmdi leik í efstu deild kvenna. Indíana Sólveig Marquez dæmdi leik ÍS og Keflavíkur ásamt Rögnvaldi Hreiðarssyni.
• Rögnvaldur dæmdi sinn þúsundasta leik fyrir KKÍ í nóvember, þ.e. sem dómaranefnd KKÍ hefur raðað á, þegar hann dæmdi leik Grindavíkur og Snæfells í Lýsingarbikarnum ásamt Kristni Óskarssyni og Sigmundi Má Herbertssyni.
• Í febrúar dæmdu Georgia Olga Kristiansen og Indíana Sólveig Marquez leik Hauka og Breiðabliks í Iceland Express deild kvenna og mun þetta vera í fyrsta skipti sem tvær konur með dómarapróf dæma saman körfuboltaleik á Íslandi.
• Í febrúr varð Kristinn Óskarsson leikjahæstur dómara í Úrvalsdeild frá upphafi þegar hann dæmdi leik Hamars/Selfoss og Grindavíkur. Var hann að dæma sinn 433. leik í Úrvalsdeild, en Kristinn dæmdi sinn fyrsta leik í þeirri deild 23. október 1988.

Eins og venjulega hættu einhverjir dómarar störfum, nýjir dómarar hófu störf og aðrir tóku á sig aukna ábyrgð og dæmdu í fyrsta sinn á nýjum vígstöðum. Þessu fólki eru færðar þakki fyrir vel unnin störf, boðin velkomin til starfa og óskað til hamingju með velgengnina.

KKDÍ og KKÍ hófu samningaviðræður sl. haust. Ekki náðist að fara yfir alla þætti málsins og varð lendingin að gera litlar breytingar á gildandi samningi, semja til eins árs og gefa sér árið til að fara ýtarlega ofaní alla þætti málsins. Það verður að viðurkennast að boðskipti milli KKÍ og KKDÍ og eins milli þeirra aðila sem gegndu túnaðarstörfum fyrir dómara hefði þurft að vera betra og hrikti aðeins í stoðum þar til þessi lending náðist. Stjórn KKDÍ mótaði stefnu í samningagerðinni í vetur og kynnti fyrir félagsmönnum ýtarlega skýrslu sem varð að kröfugerð sem send var til KKÍ í janúar. KKÍ skipaði í samninganefnd sem hitti stjórn KKDÍ á einum stuttum fundi í mars. Síðan þá er boltinn hjá KKÍ og ekkert hefur gerst. Við höfum lagt á okkur talsverða vinnu og komum undirbúnir, það sama er ekki hægt að segja um fulltrúa KKÍ. Ég óttast að samningagerðin dragist enn frekar og að fulltrúar KKÍ vakni upp við vondan draum þegar núgildandi samningur rennur út og nýr hefur ekki verið gerður. Á sama tíma teljum við í stjórn KKDÍ að kröfugerð okkar eigi að einfalda samningagerðina og að fullur skilningur ríki á milli aðila á aðstöðu hins. Kjör dómara í íþróttum þurfa að banta verulega, en gæta verður hófsemi og sanngirni og finna góða lausn fyrir alla aðila.

Undanúrslit og úrslit í fyrirtækjabikar karla og kvenna fóru fram fyrr en venjulega og fóru leikirnir fram í Laugardalshöll. KKDÍ hélt í þá hefð að hafa VIP herbergi fyrir félagsmenn og þeirra gesti. Seinna um kvöldið var efnt til haustfagnaðar heima hjá Lárusi skemmtara og enn síðar farið í mat, keilu og skrall. Þetta var ágætlega sótt og flott tilþrif sáust!

Jólahlaðborð KKDÍ var haldið á lækjarbrekku 16. desember og var mæting lítil. Í ár þarf að athuga hvort breyta eigi fyrirkomulagi á þessum árlega lið, fella hann niður, eða gera kröfu um lágmarksþátttöku.

Þorrablót KKDÍ var haldið á bikarúrslitadegi þann 17. febrúar. Veislan var haldin heima hjá Guðmundi Stefáni, sem er allra besti gestgjafi sem hugsast getur. Vel var mætt enda skemmtarinn harður í smöluninni. Óvenjumargir úr hópnum fóru í ákveðið samkomuhús í Kópavogi og mátti heyra ”Everton!, Everton!” í röðinni við innganginn! Þetta var magnað kvöld.

Til margra ára var gefið út, innan hóps körfuknattleiksdómara, fróðlegt og skemmtilegt blað sem bar heitið Ruðningur. Eftir áralangt hlé á útgáfu þess hefur það aftur litið dagsins ljós. Þar sem upphaflegi ritstjórinn hefur lokið störfu fyrir aldurssakir, hefur ritstjórinn góðkunni Eggert Þór Aðalssteinsson bætt þessum blómum á sig. Það er mitt mat að Ruðningur hafi aldrei verið beittari og betri.

Lokahóf KKÍ var haldið í félagsheimilinu Stapa í lok apríl. Stapinn var troðfullur og veislan einkar glæsileg. Dómara mættu nokkuð vel og skemmtu sér vel. Að mati undirritaðs ætti mæting á lokahóf KKÍ að vera skylda hvers dómara, óháð andlegri líðan þá stundina.

Eitt er það sem sett hefur hvað mestan svip á starfsemi dómara í vetur, meiðsli. Það er með ólíkindum hvað þessi vetur, raunar síðustu tveir, hefur verið erfiður heilsu dómara. Sérstakt ransóknarefni eru hnévandamál í stéttinni. Dómarar eru að verða vikulegir gestir í speglun í Orkuhúsinu og rétt að athuga með hópafslátt. Dæmi er um að menn hafi skipt um skoðun á skurðarborðinu og beðið lækninn um að framkvæma aðgerðina frekar á góða hnénu, því það sé orðið verra en vonda hnéð! Þetta er komið út í algert rugl!

Dómarar fóru talsvert út fyrir landsteinana í vetur, bæði FIBA dómarar og aðrir. Slíkar ferðir eru frábær reynsla og undantekningalítið hvetur sú reynsla dómara til að leggja enn harðar að sér.

Segja má að FIBA tilnefningar hafi verið í föstum skorðum. Björgvin fékk verkefni í samræmi við reynslu sína og Kristinn og Sigmundur fengu álíka marga og veigamikla leiki og undanfarin þrjú ár. FIBA fækkaði virkum dómurum mikið í vetur og sendi bréf þess efnis til sérsambandanna. Þó að nánast öll lönd álfunnar hafi þurft að þola slíkan niðurskurð hélt Ísland öllum sínum dómurum. Þetta er í takti við reynslu íslensks körfuboltafólks á ferðum sínum í útlöndum. Íslenskir dómarar eru síst lakari en kollegarnir annarsstaðar. Árlega heldur FIBA sérstakt námskeið fyrir efnilegustu dómara álfunnar og í ár er Kristni og Sigmundi báðum boðið í annað skiptið á síðustu þremur árum.

Í ljósi meiðsla og mannabreytinga má ljóst vera að dómgæslan í vetur var ekki alltaf góð. En samt oftar en marga grunar. Stóru slysin voru sem betur fer fá í vetur og úrslitakeppnin nánast stórslysalaus. Við stóðum vel saman og leystum marga erfiða leiki vel. Vissulega getum við bætt okkur og okkur ber að stefna að framförum, alltaf! Í hvet félagsmenn KKDÍ að undirbúa sig vel, bæði á líkama og sál, og koma sterka til leiks í haust.

Fjárhagsstaða KKÍ hefur ekki farið framhjá okkur dómurum. Vonandi er þetta bara tímabundin kreppa. Þetta er lamandi ástand fyrir alla hreyfinguna. Samdráttur í keppni landsliða hefur áhrif á störf dómara. Við þurfum að þola drátt á greiðslum dómaralauna, slíkt er óviðunandi. Ég vil nota tækifærið og hvetja dómara að vinna með sambandinu á þessum erfiðu tímum og leggja af mætti sitt til að þrauka til bjartari tíma. Sterk staða KKÍ í öllu tilliti, þ.m.t. fjárhagslegu, mun koma okkur öllum til góða. Samstaða er lykilatriði.

Rétt eins og dómarar þurfa að standa með KKÍ þarf KKÍ að standa með dómurum. Það er óþolandi að dómarar þurfi að eltast við gjaldkera félaga í margar vikur eftir leiki til að fá þá greidda. Dómaralaun á að staðgreiða fyrir leiki, en dómarar hafa veitt liðum heimild til að millifæra í banka að leik loknum. Sum lið, einkum í neðri deildum, standa sig illa í þessu og ótækt að setja dómara í þá stöðu að vita hvaða lið standa sig og hver ekki, hvenær á að leyfa millifærslu og hvenær ekki. Þetta vandamál er verra en í gamla daga þegar maður fékk greitt með innistæðulausum ávísunum. Þá var ávísunin þó trygging dómarans, núna höfum við ekkert í höndunum, búnir að afhenda liðunum kvittun fyrir greiðslu. KKÍ verður að taka frumkvæði og ábyrgð í þessu máli.

Nú gengur úr stjórn Helgi Bragason. Ég ætla ekki að skrifa um hann sérstaka minningagrein, enda er hann ekki hættur í félaginu, né hættur afskiptum af körfubolta. En Helgi hefur gengt ýmsum trúnaðarstörfum fyrir dómara og KKÍ síðustu tuttugu árin og verið öll tíu árin frá endurreisn KKDÍ í stjórn þess. Ég vil fyrir hönd félagsmanna þakka Helga óeigingjarnt starf fyrir dómara í gengum tíðina og áskil mér rétt á að óska eftir aðstoð hans við lausn einstakra mála. Á persónulegum nótum vil ég þakka Helga frábært samstarf í gegnum þykkt og þunnt.

Nýrri stjórn KKDÍ bíða mörg stór og krefjandi verkefni. Samningar við KKÍ. Sautján félagsmenn eru að fara á Evrópumót karlalandsliða á Spáni í september. Eftir er að hnýta nokkra enda og stýra ferðinni í höfn. Allir styrkjasamningar eru lausir og endurnýjun búninga liggur fyrir. Þar sem vel árar í þjóðfélaginu eru horfur óvenju bjartar með styrktaraðila þó að ekkert sé enn fast í hendi. Henson fatnaðurinn hefur reynst okkur vel og má gera ráð fyrir að reynt verði að semja við hann áfram. Þetta eru fjögur stór verkefni sem öll verða að leysast í ágúst og september í síðasta lagi. Ný stjórn mun þurfa að bretta upp ermar.

Í störfum okkar reynir mikið á samskipti. Góð samskipti, sem byggja á gagnkvæmri virðingu, og skilningi á stöðu hins, veita betri líðan og gefur af sér betri ákvarðanir. Dómarar þurfa virðingu og eiga rétt á henni. Hins vegar er óeðlilegt að halda að hlutirnir gangi alltaf vel. Það mun stundum blása á móti. Það er nauðsynlegt að gera ráð fyrir því. Hófsemi í framgöngu styrkir. Verum menn sátta. Vinnum með fólki, stundum fólki sem sökum einhverra atvika kann sig ekki. Tökum í útrétta hendi, fyrirgefum. Við þurfum að hafa fulla stjórn, alltaf, jafnvel þó hins sama sé ekki alltaf krafist af öðrum

Að lokum langar mig að þakka félögum mínum í stjórn og félagsmönnum öllum, fyrir samstarfið.

Gleðilegt sumar.

Kristinn Óskarsson, formaður KKDÍ

Þá er frábærri úrslitakeppni lokið. KR-ingar standa uppi sem sigurvegarar og njóta aðdáunar. En til þess að sigrar séu glæstir þurfa sigurvegararnir að hafa verðuga andstæðinga og það höfðu KR-ingar svo sannarlega í ár. Öll liðin frá 8-liða úrslitum komu til leiks til að sigra og enginn féll úr keppni baráttulaust. Þannig á það að vera.

En það er kúnst að sigra og mér finnst KR gera það vel. Þeir mæra andstæðinga sína, jafnt leikmenn, þjálfara og stuðningsmenn. Það hvetur aðra í hreyfingunni til að leggja enn harðar að sér, sem skilar okkur öllum ábata til framtíðar litið.

Ekki er það síðri kúnst að tapa. Í átta liða úrslitum sigruðu liðin sem ofar voru í töflunni í þremur einvígjum og Grindavík í fimmta sæti, tókst að snúa á Skallagrím sem voru sæti ofar. Ekki geri ég lítið úr vonbrigðum liðanna við falli úr 8-liða úrslitum, en þau undirstrika að einhverju leyti mikilvægi þess að standa sig allt keppnistímabilið.

Undanúrslitin voru stórkostleg og lokaúrslitin engu síðri. Þar sáum við körfubolta eins og hann gerist bestur, umgjörðin til fyrirmyndar og stuðningsmenn heilir og sannir. Fagmennska hefur sem betur fer verið að aukast á flestum stigum og margt í úrslitakeppninni var feikilega vel gert. En mig langar til að minnast hér á þátt þjálfara liðanna í undanúrslitunum. Allir eru þeir sterkir karakterar, ákveðnir og snjallir. Allir kunna þeir leikinn vel og þá list að setja þrýsting á dómarana, enda eitt af þeirra hlutverkum. Það sem í augum áhorfenda andstæðinganna er röfl og mótmæli eru í flestum tilfellum eðlileg viðbrögð og samskipti sem eiga að eiga sér stað. Þjálfari sem fellur úr leik á þessu stigi upplifir gífurleg vonbrigði, og ásakanir sækja fljótt á hugann. Þetta hef ég reynt á eigin skinni. Auðveldara er að ásaka aðra þætti um tapið en þá sem maður hefur stjórn á sjálfur. Þannig verður dómgæslan eðlilega í skotlínunni. En þessir þjálfarar féllu út með stolti og ekki fyrr en í fulla hnefana. Þeir tóku ósigrinum af drengskap rétt eins og þjálfari KR tók sigrinum. Þeir ræddu dómgæslu efnislega og af sanngirni, það er frábært. Þessir menn njóta minnar virðingar alla leið

Eftir stóra úrslitaleiki, sérstaklega þar sem úrslit ráðast á dramatískum lokasekúndum er andrúmsloftið í dómaraklefanum eftir leik mjög sérkennilegt. Maður er vissulega stoltur af því að hafa fengið þann heiður að fá að dæma þennan leik og manni er hugsað til allra þeirra sem fengu það ekki. Maður finnur samt alls ekki til neinnar sigurtilfinningar, jafnvel ekki þó að maður telji sig hafa gert vel. Það eru alltaf nokkur atriði sem sækja á hugann og maður vill vera þess fullviss að tapliðið hafi í engu farið ósanngjarnt hallloka fyrir okkar ákvörðunum. Maður finnur til með tapliðinu og er ”tómur”. Þannig var stemningin í KR-heimilinu á mánudaginn

Ég er að mestu leyti ánægður með frammistöðu okkar dómaranna í úrslitakeppninni. Vissulega nokkrar ákvarðanir sem hefðu þurft endurskoðunar við, en vonandi réð það ekki baggamuninn. Frábærar útsendingar Sýnar hafa gert okkur kleyft að fara yfir okkar frammistöðu og höfum við gert það jafn óðum og munum gera enn frekar fyrir næsta tímabil.

Ég vil þakka öllum sem gerðu þessa úrslitakeppni svona fábæra.

Ég hef af gefnu tilefni hugsað mikið um það hvenær dómarar teljast vanhæfir til þess að dæma. Veit ekki hvort skynsamlegt er að nefna nöfn og ákveðin tilvik í þessa samhengi en mun þó undir rós ræða hluti sem sumir gætu kannast við og bið viðkomandi að reyna að fyrirgefa það.

Hvenær eru menn vanhæfir og hvenær ekki? Fyrir sumum er þetta mjög óljóst, endalaust hægt að toga málin og teygja og benda á að þessi og hinn séu tengdir með misjafnlega merkilegum eða ómerkilegum hætti. Ég get viðurkennt að stundum getur þetta verið snúið. En ætli ekki sé best að reyna að nýta sér það sem almennt gengur og gerist í þessum efnum. Sé enga ástæðu til þess að gefa afslátt í þessum efnum hjá okkur dómurum frekar en öðrum starfstéttum og reyndar kannski miklu síður.

Skiptir máli hvort viðkomandi dómari er talinn góður? Og skiptir það líka máli hvort báðir þjálfarar í tilteknum leik eða leikjaseríu séu sammála um að þetta sé allt í góðu? Skiptir máli hvort um stóran leik er að ræða? Hefur það eitthvert gildi að sárlega sé skortur á hæfum dómurum? Ég svara þessum spurningum öllum neitandi. Í þessum efnum er best að hafa reglurnar einfaldar og gagnsæjar og að allir séu jafnir fyrir guði. Það er reyndar oft þannig hjá okkur að ekki tekst að sjá aðalaatriðin fyrir aukaatriðunum. Þetta er þjóðareðli. Við viljum helst engar reglur og hefðir heldur treystum á að eitthvað gerist ekki og ef það gengur ekki og allt fer á versta veg þá tökum við bara á því og reddum málinu. Útúr þeim farvegi verðum við að komast. Og algerlega er afleitt að ræða um vanhæfi dómara útfrá persónum frá einum tíma til annars.

En það er nú einmitt mergurinn málsins. Það tekst mönnum bara alls ekki. Umræðan um þessa hluti kemur ekki upp fyrr en mönnum þykir sem góður dómari sé talinn vanhæfur til að dæma. Þeir hagsmunir geta ekki ráðið neinu og alls ekki hjá þeim aðilum hlutlausum sem eiga að taka ákvarðanir um hæfi eða ekki hæfi. Fullkomlega óviðunandi að stundarhagsmunir ráði hér en ekki hugsað í grundvallaatriðum til langs tíma. Yfir þetta sést mönnum stundum því miður.

Í þeim löndum sem eru komin talsvert lengra en við í því að þroska með sér siðferðisvitund þá myndi það eitt nægja að upp komi umræða um hugsanlegt vanhæfi. Það verður að vera alveg á hreinu að enginn geti efast. Það þjónar bara hagsmunum skrattans að leikmenn, þjálfarar, áhorfendur, fjölmiðlamenn og síðast en ekki síst dómarinn sjálfur eigi að þurfa að vera að hugsa um þetta eitt einasta augnablik. Þetta ættu flestir að geta séð ef tekst að sjá stóru myndina.

Komi upp sú fáránlega staða að félag beiti sér fyrir því að dómari sem talinn er vanhæfur af hlutlausum aðilum dæmi hjá sér þá er í mínum huga engin spurning um að það bara eykur á vanhæfi viðkomandi dómara. Það er alvarlegra mál að opna fyrir möguleikanum á hagsmunaárekstrum vitandi vits en að stunda slíkt. Ábyrgðin liggur í öllum tilfellum hjá KKÍ í þannig málum og aldrei neinum öðrum.

Best af öllu er þó að viðkomandi dómari taki sjálfur af öll tvímæli. KKDÍ hefur sett sér siðareglur sem ég tel að ættu að nægja dómurum til að greina það hvenær þeim er siðferðislega erfitt að stunda sitt starf. Fáir eru betur dómbærir á þetta en við sjálfir.

Að undanförnu eru lýsendur körfuknattleiks að gera mig gráhærðan á gömlu "ásetnignsvillunni". Þeir hamra á þessu stöðugt og vaða í villu. Ég man þetta ekki nákvæmlega, en það eru u.þ.b. 10 ár síðan nafni og túlkun þessrar tegundar villna var breytt.

Ég hef reynt að halda á lofti nútíma túlkun á þessu fyrirbæri og skrifaði um áramótin grein sem birtist á heimasíðu KKÍ. Ég læt hana fylgja hér lesendum til glöggvunar. Burtu með ásetningsvilluna!

Greinin af www.kki.is:

Óíþróttamannsleg villa
Um þessa tegund persónuvillna hefur lengi staðið nokkur styrr. Hér áður fyrr hét hún “ásetningsvilla” og er enn kölluð það meðal gamalla hunda, en það ætti í raun alls ekki að gera. Í dag skiptir ásetningurinn (ætlun leikmannsins) engu máli. Dómarar eiga bara að meta atvikið en ekki ætlunina.

Óíþróttamannsleg villa er þegar leikmaður reynir ekki að leika knettinum innan ætlunar og anda leiksins. Dómarar leggja tvennt til grundvallar þegar þeir meta hvort um óíþróttamannslega villu hafi verið að ræða:

-Ef leikmaður gerir ekki tilraun til að leika knettinum og veldur við það snertingu skal sú snerting talin óíþróttamannsleg villa (hversu mikil snerting er skiptir ekki máli).
-Ef leikmaður reynir að leika knettinum en veldur við það harðri snertingu skal sú snerting talin óíþróttamannslegri villa (þó hún sé "óvart").

Að sjálfsögðu þarf dómari að hafa skilning á eðli, anda og tilgangi leiksins, hagræði og óhagræði til að verða góður í að meta þessar aðstæður allar.

Dómaranefnd hefur ítrekað þann anda leiksins að ofbeldi sé undir engum kringumstæðum réttlætanlegt og leikmenn sem verða uppvísir að slíku skuli undantekningalaust vísað af velli með brottrekstrarvillu.

Að auki langar mig til að vekja athygli á tveggja ára gamalli breytingu á leikreglum þar sem segir að fái leikmaður dæmdar á sig tvær óíþróttamannslegar villur í sama leiknum skal honum vikið af leikvelli.

Í reglugerð um aganefnd kemur m.a. fram að sé leikmanni vísað af leikvelli vegna tveggja óíþróttamannslegra villna, skal viðkomandi ekki úrskurðaður í leikbann ef um er að ræða fyrstu brottvísun leikmannsins á tímabilinu.

Kv, Kristinn Óskarsson

Opið bréf í dómarabálk
Reykjavík 27.03.2007

Titill: Tímamót.

Góðan dag.

Dómarar eru heiðarlegt fólk, það er upplagið að þessum bréfaskrifum mínum.

Aðdróttanir í garð dómara geta verið réttlætanlegar svo lengi sem þær eru settar fram málefnalega og hafi við rök að styðjast.
Dómarar eru ekki yfir gagnrýni hafnir enda er þessi þjóðflokkur manna og stúlkna mjög sjálfgagnrýninn og stundum rýna þeir um of í eigin frammistöðu að mínu mati.

Í samfélagi manna þar sem orð skulu standa þá er ljóst að opinber gagnrýni er vandmeðfarin þá sérstaklega þegar vegið er að heiðarleika viðkomandi aðilja.

Lykilsetning sem ég ætla að koma að er: “Opinber gagnrýni”, þar er ekki um að ræða gagnrýni í hita leiks þar sem leikreglur taka á slíkum atvikum.

Nú vill svo til að körfuknattleiksdómarar eru misjafnir, sumir mjög góðir, aðrir ekki jafn góðir, nýliðar já og svo þeir sem eru bara mjög lélegir.

Ég man eftir einum skemmtilegum dómara sem dæmdi leik þegar ég var að spila með unglingaflokki Hauka, hann vann sér það til frægðar að dæma “Út fyrir þriggja stiga” og útskýring hans var semsagt að í hraðupphlaupi, þá mátti ekki fara inn fyrir þriggja stiga línuna og gefa boltann út og skora þriggja stiga körfu.

Nú vill svo til að þessi dómari var með eindæmum lélegur en undir engum kringumstæðum get ég sagt að hann hafi verið óheiðarlegur heldur vil ég meina að hann hafi ekki vitað betur og því dæmdi hann bara þvælu.

Að mínu viti er þetta mergur málsins, það er eitt að hafa skoðun á því hvort einhver dæmdi rétt eða átti slæman dag eða bara að finnast einhver dómari bara lélegur, en að draga í efa heiðarleika manna er óásættanlegt.

Nú hefur ákveðið mál verið í umræðunni þar sem þjálfari sagði hluti eftir leik, sem ég vildi að hann hefði ósagt látið en hann reyndist maður að meiri með því að sjá að sér og biðjast afsökunar sem segir meira um hann en aðra sem hafa í gegnum tíðina ropað út í loftið opinberlega og látið þar við sitja.

Aðgerðarleysi Körfuknattleikssambandsins í þessu sambandi eru mér óskiljanleg í svona málum og ljóst er að um tímamót eru að ræða þar sem aðgerðarleysi sambandsins er ljóður á annars vel uppbyggðu og vel reknu sambandi.

Það er engum til framdráttar að leyfa mönnum að komast upp með sverta mannorð heiðarlegs fólks opinberlega og reyndar með öllu óviðunandi.

Á síðasta ársþingi KKÍ var reynt að koma fram með tillögu þar sem reynt yrði að sporna við svona uppákomum, en var kollfellt af félögunum, KKÍ eru jú félögin sjálf en ekki starfsmenn þess og stjórn.

Því þarf hugafarsbreytingu hjá félögunum til þess að þetta verði að veruleika.

Tímamótin felast í því að ég segi hingað og ekki lengra, því ef þetta verður ekki stoppað af, þá munu dómarar neyðast til að leita réttar síns fyrir almennum dómstólum gagnvart opinberum ærumeiðingum.

Fordæmi eru fyrir slíku í Evrópu þar sem dómari fór í mál í sambærilegu máli og vann það fyrir dómstólum þar sem ærumeiðandi ummæli voru höfð um hann opinberlega og vegið þar með að starfsheiðri hans sem dómara.

Ég spyr: er það farvegur sem menn vilja, ég held ekki.

Að lokum - Öll dýrin í skóginum eiga að vera vinir.

Virðingafyllst,
Einar Einarsson.

Netmiðlar sem skrifa fréttir taka þær gjarnan annarstaðar frá, umskrifa og jafnvel þýða. Það þýðir ekki að þeir séu ekki höfundar eða réttara sagt ábyrgðarmenn fyrir fréttunum. Fréttamatið, uppsetningin og nálgunin er á ábyrgð þess sem skrifar og auðvitað miðilsins og ritstjóra hans.

Reyndar er það svo að á fæstum fréttanetmiðlum eru fréttir skrifaðar undir nafni. Því get ég ekki gagnrýnt höfund þeirrar fréttar sem er kveikjan að þessum skrifum mínum persónulega, enda kanski ágætt.

Á netmiðlinum sport.is var þessi frétt í vikunni: "Slök dómgæsla gæti kostað Wigan yfir sjö milljarða" (http://www.sport.is/fullfrettir.php?idnews=4936&idcat=10). Nú sá ég ekki umræddan leik og get því ekki tekið efnislega afstöðu um frammistöðu dómarans í þessum leik. Enda sé ég ekki að það skipti máli. Er það nýtt að dómarar geri mistök? Nei. Er Wigan eina liðið sem "verður fyrir barðinu" á mistökum dómara? Nei.

Er ég með þessu að segja að ekki meigi ræða mistök dómara? Nei. En að setja þau í þetta samhengi sýnir lítinn skilning fréttamannsins á eðli íþrótta og nauðsyn þess með hag íþrótta að leiðarljósi að "hengja" ekki dómara og gera þá abyrga fyrir gengi liða. Ég fullyrði að slíkt er ekki gott fyrir heildarhagsmuni íþróttanna þó maður skilji að þröngir sérhagsmunir forráðamanna Wigan fái þá til að láta slíka vitleysu sér um munn fara.

Enska Úrvalsdeildin telur 38 leiki á lið. Það eru 57 klukkustundir án uppbótartíma. þetta er tæplega ein og hálf vinnuvika. En Wigan er með afsökun ef þeir falla, mistök dómara á 10 mínútna kafla um mitt mót. Og athugið þetta er skoðun óháðs fréttamiðils.

Það er eðlilegt að umræður spinnist um mistök dómara og það er sárt þegar mistök hafa áhrif á úrslit leikja, jafnvel sorglegt. En ég geri kröfur til þeirra sem skrifa á fréttamiðla um að viðhorf þeirra sé sanngjarnt og að íþróttafréttamenn fari ekki offari í gagnrýni sinni hvorki á leikmenn, þjálfara, stjórnarmenn eða dómara. Hagsmunir íþróttarinnar eru í húfi.

Þótt körfuboltadómgæsla taki sinn toll á líkama og sál þá eru mörg dæmi um það að körfuboltadómarar eigi sér langan starfsaldur. Jón Otti Ólafsson, einn virtasti dómari sem Íslendingar hafa átt, dæmdi þar til hann var orðinn 65 ára.

Í leik Golden State Warriors og Seattle SuperSonics í NBA-deildinni á dögunum voru tveir af elstu og reyndustu dómurum deildarinnar að vinna saman. Annar þeirra, Dick Bavetta, varð 67 ára í desember en hinn, Jess Kersey, verður 66 ára nú í febrúar. Robbie Robinson var þriðji dómarinn á leiknum en hann er 47 ára gamall. Meðalaldur dómaratríósins var því um sextugt.

Til samanburðar var meðalaldur dómaratríósins sem dæmdi leik Grindavíkur og Snæfells, í Lýsingarbikar karla í nóvember síðastliðnum, 39 ár. Þann leik dæmdu þeir Kristinn Óskarsson, Rögnvaldur Hreiðarsson og Sigmundur Már Herbertsson.